سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

394

تاريخ ايران ( فارسى )

انگليسى ، چند روسى و چند هندى در اختيار داشت يك كشتى كه بيست و سه پارو داشت به آب انداخت . حكومت روسيه فعاليت‌هاى دريائى ايران و نادر شاه را با نظر خصمانه مينگريست ، اما التون پس از قتل ارباب خود در آنجا باقى ماند تا اينكه در شورش سال 1751 كشته شد . پس از مرگ او تمامى نقشهء ايجاد نيروى دريائى از بين رفت . نادر در خليج فارس نيز براى تشكيل نيروى دريائى بذل مساعى نمود . او بيست فروند كشتى كه پرتغاليها و هنديان آن را اداره مينمودند به آب انداخت و نفوذ و نيروى ايران را در آن منطقه كه شبحى بيش نبود به شكل حقيقت درآورد ، علاوه بر آن نادر در آنجا يك اسكله هم ساخت و براى حمل الوار از سرتاسر ايران تا آنجا براى استفادهء كشتىسازان تلفات انسانى زيادى وارد شد . در اينجا نيز پس از قتل نادر اين نقشه در بوتهء فراموشى گذارده شد و نيروى دريائى ايران راه عدم پيش گرفت ، فقط يك كشتى نيمه تمام در اسكلهء بوشهر كه مسافرين بعدى از آن نام برده‌اند باقيمانده كه معلوم دارد اينجا يكوقت محل ساختن و تعمير سفائن بوده است . قتل نادر شاه 1160 هجرى ( 1147 ) وقايع سال‌هاى آخر سلطنت نادر شاه در صفحات جهانگشا باختصار ذكر شده و معلوم مىشود كه بربريت و وحشيگرى نادر از تمام ستمگران خونخوارى كه اسامى آنها در تاريخ ضبط شده بيشتر بوده است . از هركجا كه نادر عبور ميكرد از سرهاى مردم هرمانى ميساخت و باقيماندهء رعاياى بيچارهء خود را ميراند كه بدرون غارها و بيابانها بسر برند . تقريبا در تمام كشور عليه اين ظالم شورش عمومى برخاست . على قلى خان برادرزادهء نادر كه مأمور سركوبى و مطيع كردن سيستانىها شده بود بشورشيان پيوسته و خود را شاه كشور اعلام نمود و بدين ترتيب بر هرج‌ومرج كشور بيافزود . در بين مردم ديگر كردهاى قوچان شورش نمودند . نادر بسوى قوچان حركت نمود و در دو فرسخى آنجا در اردوگاه خود بدست يكى از افراد قبيلهء خويش بسرنوشتى كه داشت رسيد . شكى نيست كه قاتلين او به منظور دفاع شخصى به قتل او اقدام نمودند ، چه شنيده بودند كه آنها را گرفته و بقتل خواهد رسانيد . سراپردهء شاه بر روى يك تپهء پستى نصب شده بود و آنجا